Mobile Money - Cách mạng thanh toán không tiền mặt cho quốc gia đang phát triển

Theo Báo cáo về tiền di động năm 2019 của GSMA, việc triển khai áp dụng Mobile money (tiền di động) đã đóng góp rất nhiều cho tăng trưởng toàn cầu. Tổng giá trị giao dịch bằng tiền di động trong năm 2019 đạt khoảng 690 tỷ đô-la Mỹ tương đương mức tăng trưởng tới 20% trong năm qua. GSMA ước tính, với đà tăng trưởng như hiện nay, đến năm 2023, tổng giá trị thanh toán bằng tiền di động có thể lên đến 1 nghìn tỷ đô-la, tương đương với hơn 2,8 tỷ đô-la sẽ được giao dịch mỗi ngày qua phương thức này. Đây chỉ là một trong số rất nhiều lợi ích mà tiền di động mang lại.

Digibank CMS- Sample image floating

Tiền di động đang đóng góp rất nhiều cho sự phát triển của các quốc gia đang phát triển. Bộ trưởng TT&TT Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định “Tất cả các quốc gia cho phép Mobile Money đều tạo ra tăng trưởng kinh tế tới 0,5%”

4 đặc điểm chính phân biệt tiền di động với các phương thức thanh toán điện tử khác 

  • Giao dịch chủ yếu được thực hiện qua điện thoại di động; 

  • Có khả năng tiếp cận đến mọi vùng miền thông qua hệ thống mạng lưới viễn thông rộng lớn với điểm giao dịch là đa dạng (có thể là chi nhánh ngân hàng, cửa hàng bán lẻ, đại lý phân phối…); 

  • Đa số khách hàng là những cá nhân chưa có tài khoản ngân hàng; 

  • Các dịch vụ chính là các thanh toán nhỏ (giao dịch bán lẻ, thanh toán hoá đơn),  giao dịch tín dụng nhỏ, chuyển tiền, nộp và rút tiền tại đại lý, quản lý tài khoản,…

Thực chất, tiền di động cũng tương tự như Ví điện tử, nhưng khác so ở chỗ tiền di động không cần kết nối với tài khoản ngân hàng. Điều này mang lại cho tiền di động những ưu điểm sau:

Digibank CMS- Sample image floating

Đưa giải pháp thanh toán không tiền mặt đến tất cả mọi nơi

Thực tế dễ thấy, ở khu vực nông thôn, vùng sâu vùng xa, chi phí duy trì chi nhánh Ngân hàng là quá cao so với nhu cầu sử dụng dịch vụ này của người dân, vậy nên dịch vụ ngân hàng khó mà phát triển ở khu vực này. Trong khi đó mạng lưới các đại lý nạp tiền di động vô cùng rộng lớn phát triển dựa trên các đại lý có sẵn của công ty viễn thông, sẵn sàng hỗ trợ khi tiền di động được đưa vào sử dụng trên thực tế. Với tiền di động, chỉ với số thuê bao di động có định danh, người dân đã có cho mình tài khoản di động để thực hiện giao dịch từ chi phí đi lại, ăn uống, gửi xe,... đến cách thanh toán chi phí dịch vụ giáo dục, y tế,.., hạn chế việc sử dụng tiền mặt trong người dân tại các khu vực nói trên.

Xóa bỏ rào cản về khoảng cách địa lý

Việc triển khai thành công tiền di động là nền tảng cho việc tối ưu triển khai các chương trình xã hội, hỗ trợ cộng đồng. Đối với những nước đang phát triển, một số lượng lớn công dân xuất khẩu lao động và có nhu cầu chuyển tiền về cho gia đình, Mobile Money có thể hỗ trợ chuyển tiền quốc tế nhanh chóng thay vì chuyển sử dụng các phương thức chuyển tiền thông thường như dịch vụ chuyển hộ hay chuyển qua ngân hàng tốn thời gian và chi phí cao. Mobile money cũng hỗ trợ các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa dễ dàng thực hiện giao dịch thanh toán với đối tác, nhà cung cấp hay khách hàng ở vùng nông thôn. Đặc biệt, mobile money phát huy tác dụng rõ rệt trong các trường hợp giải ngân đến tận tay người dân trong các chương trình xóa đói giảm nghèo, các đối tượng bảo trợ xã hội hay hỗ trợ khắc phục hậu quả thiên tai. Bởi khi thiên tai diễn ra, giao thông vận tải tắc nghẽn ảnh hưởng rất nhiều đến công tác chuyển tiền để hỗ trợ nạn nhân, lúc này, tiền di động vẫn có thể đảm bảo được chuyển đến những người cần cứu trợ ngay lập tức.

Thúc đẩy giao dịch điện tử ở vùng nông thôn

Theo thống kê, hầu hết các giao dịch thương mại điện tử tại Việt Nam vẫn sử dụng phương thức thanh toán ship COD (thanh toán tại nơi nhận bằng tiền mặt) là chủ yếu, phương thức này làm tiêu tốn thêm thời gian, công sức, và chi phí của cả bên mua và bên bán, hạn chế sự phát triển của thương mại điện tử. Giờ đây, với tiền di động, người dân ở vùng sâu vùng xa cũng có thể dễ dàng thanh toán món hàng từ xa.

Hơn thế, giờ đây chính những người nông dân cũng có thể bán hàng online, gia tăng thu nhập. Một ví dụ điển hình về việc bán nông sản tại các vùng nông thôn, đa số họ nhận khoản thanh toán này bằng tiền mặt (hình thức thanh toán nhiều rủi ro và bất tiện). Người tiêu dùng hiện đại có xu hướng quan tâm và tìm hiểu kỹ hơn về nguồn gốc và chất lượng của sản phẩm. Do vậy, ngày càng nhiều hộ gia đình ở các thành phố lớn có nhu cầu tìm mua trực tiếp các sản phẩm nông sản tại nguồn. Nhu cầu này có thể được giải quyết khi người nông dân tiếp cận được một phương thức thanh toán tiện lợi và đơn giản. Đó cũng là lý do mà hơn 50% các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ tiền di động trên thế giới có sản phẩm được thiết kế riêng dành cho đối tượng khách hàng nằm trong khu vực này. Sự xuất hiện của tiền di động đã giúp người dân nông thôn có thu nhập tốt hơn do chủ động được đầu ra cho sản phẩm.

Phát triển dịch vụ công trực tuyến

Digibank CMS- Sample image floating

Các nước đang phát triển trong đó có Việt Nam hiện đang tích cực xây dựng và phát triển các dịch vụ công trực tuyến tối ưu chi phí, giảm thiểu các thủ tục hành chính phức tạp, tiết kiệm thời gian cho người dân và giảm gánh nặng cho cơ quan nhà nước. Khi thực hiện triển khai thành công tiền di động, kế hoạch phát triển dịch vụ công trực tuyến tại các vùng nông thôn sẽ không còn xa vời, theo đó người dân có thể thực hiện tất được tất cả các thao tác liên quan đến thủ tục hành chính tại nhà, nộp thuế từ xa, từ đây cải cách hành chính toàn quốc, triển khai Chính phủ điện tử không còn là tương lai xa vời.

Đem lại nhiều lợi ích như vậy, tiền di động chính là thứ mà các quốc gia đang phát triển đang tập trung vào. Chính phủ Việt Nam cũng không ngoại lệ, gấp rút nghiên cứu và chỉ đạo các cơ quan chuyên ngành để đạt được chỉ tiêu dự kiến là triển khai được trong quý IV năm 2020 nhằm hướng đến lợi ích của những đối tượng khó tiếp cận đến các dịch vụ của tài chính ngân hàng, thúc đẩy cách mạng thanh toán không tiền mặt. 


Tham khảo:

1. State of the Industry Report on Mobile Money 2019

2. Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng: Tất cả các quốc gia cho phép Mobile Money đều tạo ra tăng trưởng kinh tế tới 0,5%