Chìa khóa nào mở cửa hệ thống ngân hàng số phát triển?

Hiện nay, phát triển hệ thống ngân hàng số ở Việt Nam đã và đang trở thành mối quan tâm hàng đầu của nhiều ngân hàng lớn trên cả nước, đồng thời đây cũng là một trong những bước đi đầu tiên trong việc thực hiện số hoá các hoạt động ngân hàng nhằm mang lại trải nghiệm tốt nhất cho người dùng.

Mặc dù Ngân hàng hàng số (Digital Banking) với Ngân hàng trực tuyến (Online Banking) về mặt ý nghĩa đều chung một thuật ngữ. Tuy nhiên vẫn có các điểm khác nhau, về bản chất ngân hàng trực tuyến chỉ tập trung vào các khía cạnh cốt lõi như chuyển tiền, thanh toán hoá đơn hay quản lí tài khoản trực tuyến cơ bản.

Còn đối với ngân hàng số, toàn bộ các chức năng, hoạt động đều được số hóa và cho phép khách hàng thực hiện hầu hết các giao dịch ngân hàng thông thường qua mạng Internet hay một số ứng dụng duy nhất (mobile app, web app,..). Nhờ vào đó, ngân hàng có thể phân tích và nắm bắt tất cả các nhu cầu cũng như xu hướng, nhằm mục đích cải thiện trải nghiệm của khách hàng cả về sản phẩm lẫn dịch vụ, đây cũng chính là ưu điểm lớn nhất của ngân hàng số khi so sánh với các ngân hàng truyền thống.

Hiện nay ở Việt Nam, mặc dù các ngân hàng đã thực hiện việc số hóa trong hoạt động ngân hàng, nhưng chủ yếu vẫn tập trung vào gửi tiền, chuyển tiền và thanh toán. Đối với các hoạt động như vay tiền hay cấp thẻ tín dụng, khách hàng vẫn phải đến điểm giao dịch bởi sự thiếu hụt trong việc xây dựng một hạ tầng công nghệ tối ưu để tạo ra một hệ thống kết nối, tối đa hóa tiện ích cho người dùng.

Làm sao để giúp ngân hàng số ở Việt Nam thực sự phát triển?

Không thể phủ nhận tính tiện lợi cũng như những lợi ích lâu dài mà hình thức thanh toán không tiền mặt mang lại. Về phía ngân hàng, thanh toán điện tử giúp giảm tỉ lệ chủ thể thanh toán trữ tiền bên mình, giúp huy động các nguồn vốn tích tụ tạm thời mà khách hàng chưa sử dụng đến vào cơ quan tín dụng.

Digibank text and image block

Digibank image and text block

Bên cạnh đó, việc số hóa cũng góp phần mang lại các ngân hàng thương mại những lợi ích trực quan như sau:

1. Ngân hàng có thể mở rộng được thị trường nhanh hơn, vươn tới các vùng sâu vùng xa mà không phải đầu tư lớn vào xây dựng và duy trì các chi nhánh cùng với sự khó khăn trong việc quản lý đội ngũ nhân viên lớn;
2. Người tiêu dùng có thể dễ dàng tiếp cận với các nguồn vốn lớn, tỉ lệ vay vốn và hạn mức vay cao từ các ngân hàng;
3. Việc quản lý rủi ro tốt hơn, các dữ liệu phân tích từ hành vi của khách hàng sẽ cho phép các ngân hàng áp dụng các phương pháp quản lý rủi ro tốt hơn và kiếm được nhiều lợi nhuận hơn;
4. Cho phép các doanh nghiệp và cá nhân vay vốn ngân hàng dễ dàng hơn, từ đó tạo ra nhiều doanh thu hơn cho các ngân hàng;
5. Tạo ra một hệ thống quản lí chuyên nghiệp và đảm bảo tính chính xác cao hơn đối với các vấn đề liên quan đến thuế nhằm giúp Nhà nước dễ dàng hơn trong việc quản lý tiền thuế cũng như ngăn chặn việc trốn thuế.

Tuy nhiên sự tiện lợi bao giờ cũng đi kèm với những rủi ro, chẳng hạn như nguy cơ thông tin của chủ thẻ bị đánh cắp, nguy cơ trục lợi bằng cách sử dụng thẻ giả gây thiệt hại lớn cho bên bán hàng, v.v…

Và vấn đề đặt ra đối với sự phát triển của hệ thống ngân hàng số tại Việt Nam trong giai đoạn hiện nay chính là việc xây dựng hành lang pháp lý, giải quyết các vấn đề bảo mật của hệ thống và nâng cao kiến thức người tiêu dùng về dịch vụ tài chính. Về bản chất, việc bảo mật thông tin cho ngân hàng số phải xuất phát từ cả hai phía: phía ngân hàng và phía khách hàng.

Thứ nhất, về phía ngân hàng, khi chuyển đổi hoạt động từ mô hình ngân hàng truyền thống sang mô hình ngân hàng số cũng đồng nghĩa với việc phải áp dụng phương thức cung cấp dịch vụ trên nền tảng công nghệ mới, vì thế mô hình quản lý cũng phải được thay đổi, cải tiến để đáp ứng được nhu cầu cũng như trải nghiệm tốt nhất của người dùng.  

Bên cạnh đó, dịch vụ ngân hàng số  hiện nay cũng đang gặp nhiều thách thức khi phải đối mặt với các tội phạm công nghệ cao. Nếu không được quản lý, kiểm soát chặt chẽ, hạ tầng ứng dụng công nghệ thông tin sẽ rất dễ bị xâm nhập và đánh cắp thông tin người dùng trong trường hợp có lỗ hổng bảo mật hoặc do hệ thống quản lý yếu kém, nhiều sai sót.

Thứ hai,
về phía khách hàng, cho dù hệ thống công nghệ thông tin dù hiện đại thế nào đi nữa thì vẫn cần sự tương tác với con người trong việc kiểm soát cung cấp thông tin đầu vào, tăng cường các lớp bảo mật để tự tạo ra hàng rào bảo mật nhằm ngăn chặn sự xâm nhập từ các yếu tố bên ngoài khác. Sự ưu tiên về việc bảo mật thông tin luôn là yếu tố phải được đặt lên hàng đầu từ phía khách hàng.Do đó, cần tạo ra nhiều công cụ để bảo đảm vấn đề bảo mật trong các hoạt động ngân hàng trực tuyến nói riêng cũng như bảo vệ người dùng nói chung, đặc biệt là việc bảo vệ thông tin người dùng. Đây cũng chính là nền tảng cơ bản giúp tạo ra một kỷ nguyên mới - kỷ nguyên của việc giao dịch không sử dụng không tiền mặt.

Digibank text and image block

Hiện nay, các cơ quan quản lý cùng các bộ ngành có liên quan đang gấp rút xây dựng một Dự thảo Luật về việc bảo mật thông tin đối với ngân hàng số nhằm hoàn hệ thống pháp lý nhằm giải quyết khi có rủi ro hay tranh chấp xảy ra. Mặc dù, Việt Nam đã có những tiến bộ nhất định về xây dựng hành lang pháp lý cho hoạt động thanh toán điện tử, thanh toán thẻ, cấp phép và giám sát các tổ chức phi ngân hàng cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán. Tuy nhiên, vẫn còn những trở ngại pháp lý cản trở sự phát triển của ngân hàng số, đặc biệt là với đối tượng khách hàng ở vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa. Đây cũng được xem là thách thức trong việc phát triển của khung pháp lý ngân hàng số, đòi hỏi sẽ phải mất nhiều thời gian để xây dựng và hoàn thiện.

Về tiềm năng, Ngân hàng số chính là một trong những bước đi đúng đắn nhất trong thời đại công nghệ phát triển nhanh chóng và mạnh mẽ, đây cũng là hướng đi mà hầu hết các ngân hàng ở Việt Nam đang hướng tới. Tuy nhiên sự khó khăn trong việc bảo mật cũng như bảo vệ hệ thống thông tin của khách hàng đang là một thử thách cần phải vượt qua, và vì sao việc này lại là một khó khăn lớn? Cùng Digibank.vn đến với bài viết tiếp theo: Vì sao phải có công cụ bảo vệ cho hệ thống ngân hàng, bảo mật thông tin người dùng?